Friesland staat bekend om haar Friese cultuur, prachtige natuur en haar eigen traditionele sporten: Fries dammen, fierljeppen, schaatsen, kaatsen, paardensport (Friese paard) en skûtsjesilen. De Friese sporten hebben een prominente rol in het programma van de European Sports for All Games.

Fries dammen
Dammen is een denksport. Honderd jaar geleden zagen mensen uit Holland dat de Friezen anders damden dan zij. Bij het gewone dammen mocht je alleen scheef slaan (in het Fries ‘oer hoeks’). De Friezen sloegen schuin, overdwars en rechtuit. Zo ontstond de naam ‘Fries dammen.’

We hebben zelfs een heus wereldkampioenschap op ons programma staan: het WK Frysk Damjen. Van 3 t/m 10 augustus gaan de slimste koppen de strijd met elkaar aan. En dat belooft wat, want het Fries dammen wordt niet voor niets de koningin onder de denksporten genoemd. Kom je kijken?

Fierljeppen
Sprinten, klimmen en verspringen in een sprong over het water. Bij fierljeppen gaat het erom wie het verst kan springen. De ljeppers zijn echte atleten! Fierljeppen is (in wedstrijdverband) een zomersport en je doet het alleen. De springer rent op een schans in een aanloop naar de polsstok, springt in de polsstok en klimt omhoog naar de top, springt uit de polsstok en landt dan in een zandbed aan de overkant van het water. In de waterrijke gebieden in Nederland werd vroeger gebruik gemaakt (vooral door boeren) van een houten polsstok om sloten over te steken. De boeren gebruikten de polsstok als een vervoersmiddel om van weiland naar weiland te komen.

Waar kun je het fierljeppen vinden tijdens de European Sports for All Games?
4/8 BeActive plein Starteiland Sneek
4/8 Grijpskerk: BeActive plein met Fierljeppen
6/8 BeActive plein Starteiland Sneek
7/8 BeActive festival Heerenveen

Frysk Hynder
Als je door Friesland rijdt, zie je altijd wel eentje in het weiland staan: in Frysk Hynder, ook wel De Fries genoemd. Veel mensen vinden het Friese paard mooi: Het Frysk Hynder laat zien wat hij in zijn mars heeft tijdens demonstraties en keuringen, kampioenschappen en concoursen.

Waar kun je de Fryske hynstesport vinden tijdens de European Sports for All Games?
4/8 Nederlands kampioenschap Ringrijden in Leeuwarden

Kaatsen
Wist je dat in meer dan 50 landen op de wereld een variant van de kaatssport wordt gespeeld? Kaatsen is een balspel met twee teams van drie spelers. Het balletje wordt zo met de hand geslagen, dat de tegenstander de bal niet terug kan spelen. Het ene team (partuur) serveert, slaat de bal op en het andere partuur retourneert, slaat de bal terug. Beide parturen kunnen punten verdienen door het balletje zo ver of zo goed mogelijk tussen de lijnen te slaan. Kaatsen in een hele oude balsport. Het wordt ook wel de alleroudste balsport genoemd, omdat er aanwijzingen zijn dat er 4000 jaar geleden (2000 jaar voor Chr.) al gekaatst werd.

Waar kun je het keatsen vinden tijdens de European Sports for All Games?
3/8 Keatswike: Europees kampioenschap Wallball in Franeker
4/8 Keatswike: Europees kampioenschap Llargues in Franeker
5/8 Keatswike: BeActive plein Keatsen versus Chanbara in Franeker

Schaatsen
In Friesland is schaatsen erg populair. Het is een echte Nederlandse sport, maar wordt gezien als een traditionele Friese sport. ls er een laag ijs op het water in Fryslân ligt, dan willen veel mensen schaatsen. Ze halen de schaatsen ‘uit het vet’, slijpen de ijzers en gaan er lekker op uit om te schaatsen op sloten en ijsbanen. Vroeger was schaatsen ook al een sport voor iedereen: aan het einde van de middeleeuwen schaatste jong en oud, rijk en arm.

Waar kun je het schaatsen vinden tijdens de European Sports for All Games?
Freeze, Experience the ice! Zaterdag 4, zondag 5 en maandag 6 augustus 2018 in de Elfstedenhal Leeuwarden.

Skûtsjes
Het is een prachtig gezicht al die grote, bruin-witte zeilen op de Friese meren! Deze grote zeilboten, skûtsjes, kun je vanaf de wal of in een boot vanaf het water bewonderen.

Skûtsjesilen is een technische teamsport, de bemanning bestaat uit tien tot veertien personen. Ieder bemanningslid heet anders (bijvoorbeeld een schipper, adviseur, schoteman, fokkenist, lierenman of peiler) en heeft zijn eigen taak op het schip.

Vroeger werden de skûtsjes gebruikt om aardappelen, turf, terpmodder, mest, vee en andere goederen te vervoeren. Omdat de schepen vaak ondiepe vaarten in moesten werd de bodem van een skûtsje lang en plat gebouwd.

Waar kun je het skûtsjesilen vinden tijdens de European Sports for All Games?
4/8 SKS Skûtsjesilen Grou
6/8 SKS Skûtsjesilen Veenhoop
7/8 SKS Skûtsjesilen Earnewâld

Working together